Ισχιαλγία – Μικροδισκεκτομή

Τι είναι η Ισχιαλγία

Με τον όρο ισχιαλγία αναφερόμαστε στον πόνο που προκαλείται από τον ερεθισμό ή τραυματισμό ενός νεύρου στην οσφυϊκή περιοχή της σπονδυλικής στήλης (χαμηλά στην πλάτη).
Αν και η αιτία βρίσκεται στην μέση ο πόνος γίνεται αισθητός κατά μήκος της πορείας του νεύρου στο πόδι. Πιο συχνά στο γλουτό, μηρό και γάμπα και συνήθως παρουσιάζεται στην μια πλευρά του σώματος.
Πραγματικός τραυματισμός του ισχιακού νεύρου είναι σπάνιος, αλλά ο όρος ισχιαλγία, χρησιμοποιείται για να περιγράψει οποιοδήποτε πόνο που προέρχεται από το κατώτερο τμήμα της σπονδυλικής στήλης και ακτινοβολεί προς τα κάτω στο πόδι. Ο πόνος αυτός μας δείχνει τραυματισμό του νεύρου, μια φλεγμονή ή πίεση του νεύρου στην οσφυϊκή μοίρα. Ο πόνος μπορεί να είναι από ήπιος έως σοβαρός σε οποιοδήποτε σημείο κατά μήκος του νεύρου. Σε κάποιες περιπτώσεις προκαλείται μυική αδυναμία, στο άκρο ή και μούδιασμα.

Πως είναι ο πόνος της ισχιαλγίας;

Πόνος που ξεκινάει χαμηλά στην πλάτη, προχωρεί προς τον γλουτό και προς τα κάτω κατά μήκος του ποδιού. Είναι δυνατόν να αισθάνεστε τον πόνο σε οποιοδήποτε σημείο κατά μήκος της πορείας του νεύρου, αλλά το πιθανότερο είναι να ακολουθεί την πορεία που περιγράψαμε παραπάνω.
Ο πόνος μπορεί να είναι από μαλακός έως κάψιμο ή σαν να σας διαπερνά ηλεκτρικό ρεύμα ή ακόμα και ανυπόφορος. Μπορεί να τον αισθάνεστε περισσότερο όταν βήχετε και μπορεί να επιδεινώνεται αν μείνετε καθιστοί για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.
Εκτός από τον πόνο μπορεί να υπάρχουν κι άλλα συμπτώματα όπως μούδιασμα ή και μυϊκή αδυναμία του ποδιού που δυσκολεύει το περπάτημα.
Μπορεί να αισθάνεστε πόνο σε ένα σημείο και μούδιασμα σε κάποιο άλλο σημείο.
Οι ασθενείς τον περιγράφουν με διαφορετικούς τρόπους ανάλογα με την αιτία του. Μερικοί τον περιγράφουν σαν οξύ, σαν «σουβλιές». Άλλοι σαν «κάψιμο» ή «μαχαιριές». Ο πόνος μπορεί να είναι συνεχής ή να πηγαινοέρχεται. Είναι δε πιο έντονος στο πόδι παρά στην περιοχή της μέσης. Μπορεί να επιδεινώνεται μετά από παρατεταμένο κάθισμα ή παρατεταμένη ορθοστασία, όταν σηκωνόμαστε και όταν στρίβουμε το σώμα μας. Ακόμα και μια ξαφνική απότομη κίνηση όπως βήχας ή φτέρνισμα μπορεί να επιδεινώσει τον πόνο.
Μπορεί να εκδηλωθεί ταυτόχρονα και στα δύο πόδια; Συνήθως εκδηλώνεται σε ένα πόδι κάθε φορά. Παραταύτα μπορεί να εμφανιστεί παράλληλα και στα δύο πόδια, όταν ο ερεθισμός του νεύρου είναι σε τέτοιο σημείο που να επηρεάζει και το δεξί και το αριστερό νεύρο.
Δημιουργείται ξαφνικά ή παίρνει χρόνο να εξελιχθεί; Η ισχιαλγία μπορεί είτε να εμφανιστεί ξαφνικά, είτε σταδιακά. Εξαρτάται από την αιτία που την προκαλεί. Η δισκοκήλη μπορεί να προκαλέσει ξαφνικό πόνο, ενώ η σπονδυλοαθρθροπάθεια εξελίσσεται αργά με το χρόνο.
Πόσο συχνό είναι το πρόβλημα της ισχιαλγίας; Είναι πολύ συχνή. Περίπου το 40% του πληθυσμού υποφέρουν από ισχιαλγία σε κάποια φάση της ζωής τους.

Διάγνωση

Ο γιατρός θα εξετάσει την μυϊκή σας δύναμη και τα αντανακλαστικά σας. Θα σας ζητήσει να κάνετε συγκεκριμένες κινήσεις που θα δείξουν το πρόβλημα. Η εξέταση με την μεγαλύτερη διαγνωστική αξία είναι η Μαγνητική Τομογραφία. Σε κάποιες περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να ζητήσει ακτινογραφίες, Αξονική Τομογραφία ή και ηλεκτρομυογράφημα. Σε συνδυασμό με το ιστορικό σας και το ιστορικό του επεισοδίου της ισχιαλγίας, θα σας συστήσει την κατάλληλη θεραπεία.

Θεραπεία

Παραμείνετε δραστήριοι. Μην μένετε στο κρεβάτι πάνω από μια έως δύο ημέρες. Παρατεταμένη ακινησία επιδεινώνει τα συμπτώματα.
Αν ο πόνος δεν υποχωρήσει μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα ο γιατρός μπορεί να συστήσει αντιφλεγμονώδη ή και μυοχαλαρωτικά. Αφού υποχωρήσει η οξεία φάση του πόνου ο γιατρός μπορεί να συστήσει φυσιοθεραπεία για μυϊκή ενδυνάμωση της περιοχής.
Σε κάποιες περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να κρίνει ότι μπορεί να βοηθήσουν τα κορτικοστεροειδή. Είναι αντιφλεγμονώδη και ο τρόπος χορήγησης είναι η έγχυση (ένεση) που στέλνει το φάρμακο με μεγάλη ακρίβεια εκεί ακριβώς που υπάρχει το πρόβλημα. Πριν την έγχυση χρειάζεται να γίνει Μαγνητική Τομογραφία ώστε ο γιατρός να εντοπίσει το ακριβές σημείο του προβλήματος. Στη διάρκεια της διαδικασίας της έγχυσης χρησιμοποιείται ακτινοσκοπικό μηχάνημα ώστε να παρακολουθεί ο γιατρός την ασφαλή και ακριβή χορήγηση του φαρμάκου.

“Θεραπείες” που δεν βοηθούν

“Θαυματουργές θεραπείες” όπως ενέσεις, οζονοθεραπεία, θεραπεία μαγνητικών πεδίων, έλξεις και άλλα, δεν έχουν καμιά επιστημονική απόδειξη ότι μπορούν να επηρεάσουν θετικά τη φυσική εξέλιξη της ισχιαλγίας.

Πότε θα χρειαστεί χειρουργείο;

Ο γιατρός θα συστήσει τη χειρουργική λύση όταν διαπιστώσει ότι ο πόνος δεν έχει υποχωρήσει για τέσσερις εβδομάδες τουλάχιστον με καμία συντηρητική θεραπεία και δημιουργεί προβλήματα και περιορισμούς στην καθημερινή ζωή.
Υπάρχει όμως περίπτωση ο γιατρός να κρίνει ότι το χειρουργείο είναι επείγον να γίνει αμέσως αν κρίνει ότι τα συμπτώματα είναι σοβαρά πχ συνυπάρχει μυϊκή αδυναμία που επιδεινώνεται, αν ο πόνος είναι και στα δύο πόδια, ή υπάρχει δυσκολία στην ούρηση ή μούδιασμα στην περιοχή της λεκάνης. Σε αυτές τις περιπτώσεις το χειρουργείο μπορεί να είναι επείγον.
Η επέμβαση γίνεται με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους. Αυτό σημαίνει μικρή τομή, σύντομη διάρκεια χειρουργείου, μια μέρα νοσηλείας. Πρόκειται για το χειρουργείο με την μέθοδο της μικροδισκεκτομής.

Tι να ξέρετε

Η παρατεταμένη για πολλούς μήνες ισχιαλγία που προκαλείται από συνεχή πίεση ενός νεύρου μπορεί να προκαλέσει μόνιμες αλλοιώσεις στο νεύρο και να είναι δυσκολότερο να αντιμετωπιστεί. Από τη στιγμή που θα κριθεί ότι το πρόβλημα θα χρειαστεί να λυθεί χειρουργικά, όσο πιο σύντομα γίνει η επέμβαση, τόσο καλύτερο θα είναι το αποτέλεσμα. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά μπορείτε να διαβάσετε στο Blog.

Πότε να δείτε το γιατρό

Αν ο πόνος δεν υποχωρεί μετά από μια εβδομάδα ή επιδεινώνεται.
Ζητήστε άμεσα τη βοήθεια του γιατρού αν: Αν συνυπάρχει μυϊκή αδυναμία, μούδιασμα. Αν υπάρχει πρόβλημα στην ούρηση ή αν ο πόνος είναι και στα δύο πόδια. Αν το πρόβλημα έχει προκύψει από τραυματισμό (πχ τροχαίο).

Μαγνητική Τομογραφία. Δισκοκήλη

Αιτίες

Ο ερεθισμός του νεύρου σχεδόν πάντα προκαλείται από κήλη κάποιου μεσοσπονδυλίου δίσκου. Ένα μικρό κομμάτι του δίσκου προβάλει μέσα στο σπονδυλικό κανάλι (δισκοκήλη). Συνήθως συμβαίνει σε δίσκους στους οποίους προϋπάρχει κάποιου βαθμού φθορά. Η κήλη αυτή πιέζει το νεύρο ή προκαλεί ερεθισμό του νεύρου και καταλήγει σε ισχιαλγία.
Σπανιότερα η πίεση του νεύρου μπορεί να οφείλεται σε κάποια κύστη ή όγκο.

Συχνά λέγεται ότι η ισχιαλγία προκαλείται από κάκωση όπως όταν κάποιος σηκώσει απότομα μεγάλο βάρος. Για να δημιουργηθεί όμως κήλη ενός μεσοσπονδυλίου δίσκου πρέπει να προϋπάρχει φθορά στον δίσκο, συχνά χωρίς συμπτώματα και χωρίς να το γνωρίζει ο ασθενής. Μπορεί να παρουσιαστεί τόσο σε άτομα που κάνουν βαριές εργασίες όσο και σε άτομα χωρίς ιστορικό. Επίσης, η οξεία ισχιαλγία εμφανίζεται πιο συχνά σε ηλικίες μεταξύ 25 και 40 ετών.

Παράγοντες κινδύνου

Απασχόληση: Χωρίς να είναι αποδεδειγμένο, είναι πιθανό ότι μια δουλειά που απαιτεί μεταφορά μεγάλου βάρους μπορεί να παίζει κάποιο ρόλο στην ισχιαλγία.
Ηλικία: Αν και υπάρχει η γενική εντύπωση ότι η οξεία ισχιαλγία είναι πάθηση της μεγάλης ηλικίας στην πραγματικότητα συμβαίνει πιο συχνά σε ηλικίες 25-45 ετών και μπορεί να εμφανιστεί και σε άτομα που δεν έχουν κανένα ιστορικό προβλημάτων στη μέση.

Προβλήματα

Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η αποκατάσταση από την ισχιαλγία είναι πλήρης, μερικές φορές μπορεί να προκληθούν μόνιμες βλάβες του νεύρου αν το πρόβλημα παραμεληθεί. Ζητήστε άμεσα βοήθεια από το γιατρό αν έχετε μούδιασμα ή απώλεια αισθητικότητας στο πόδι, μυϊκή αδυναμία ή προβλήματα με την ούρηση.

Πρόληψη

Αν και δεν είναι πάντα δυνατόν να αποφύγουμε την ισχιαλγία, μπορούμε να προσπαθήσουμε να προστατεύσουμε την μέση μας.
Τακτική Άσκηση. Δυνατοί μύες τόσο στην πλάτη όσο κοιλιακοί, είναι σημαντικοί για την σωστή θέση του σώματος.
Σωστή στάση σώματος όταν κάθεστε. Επιλέξτε κάθισμα με καλή υποστήριξη της μέσης.
Αν στέκεστε όρθιοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ακουμπήστε το ένα πόδι σε ένα μικρό σκαμνάκι τακτικά. Όταν σηκώνετε κάποιο βάρος, προσέξτε να κινήστε κάθετα με ίσια πλάτη και κρατώντας το βάρος κοντά στο σώμα.

Μικροδισκεκτομή

Στόχος της μικροδισκεκτομής είναι να αποσυμπιεστεί η νευρική ρίζα που πιέζεται ώστε να ανακουφιστούν άμεσα τα συμπτώματα ισχιαλγίας.
Όταν η ισχιαλγία (σοβαρός πόνος στο πόδι) επιμένει παρά τη συντηρητική θεραπεία (φάρμακα ή και φυσιοθεραπεία), ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει την μικροδισκεκτομή.
Συνήθως δεν είναι επείγουσα επέμβαση εκτός και αν συνυπάρχει μυϊκή αδυναμία ή πρόβλημα στην ούρηση, οπότε πρέπει να γίνει άμεσα.

Ελάχιστα επεμβατική

Η μικροδισκεκτομή είναι μια από τις ελάχιστα επεμβατικές και πιο αποτελεσματικές χειρουργικές μεθόδους που έχει βελτιώσει όσο λίγες μέθοδοι τόσο πολύ την ποιότητα ζωής. Ελάχιστα επεμβατική σημαίνει:

σύντομη διάρκεια επέμβασης (20-40 λεπτά)
πολύ μικρή χειρουργική τομή (20-30 χιλιοστά)
αποφυγή τραυματισμού των γύρω ιστών
χωρίς απώλεια αίματος
ασφαλής επέμβαση χωρίς επιπλοκές
ελάχιστος χρόνος νοσηλείας (8-24 ώρες)
ταχύτερη ανάρρωση
καθόλου ή ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος
άμεση κινητοποίηση (δεν χρειάζεται ν α μείνετε στο κρεβάτι)
και το σπουδαιότερο: άμεση ανακούφιση από τα συμπτώματα της ισχιαλγίας

Πως γίνεται

Για την μικροδισκεκτομή απαιτείται τελευταίας τεχνολογίας εξελιγμένο χειρουργικό ψηφιακό μικροσκόπιο υψηλής ευκρίνειας, ειδικά χειρουργικά εργαλεία και φυσικά μεγάλη εμπειρία του χειρουργού στις μικροχειρουργικές τεχνικές.
Γίνεται με σύντομη γενική αναισθησία και μπορεί να γίνει ακόμα και σαν χειρουργείο ημέρας δηλαδή χωρίς νοσηλεία στο νοσοκομείο.
Με ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές μεθόδους και χωρίς τραυματισμούς των ιστών, αφαιρείται το τμήμα το μεσοσπονδυλίου δίσκου που δημιουργεί το πρόβλημα (κήλη) και όχι ολόκληρος ο δίσκος, μέσα από μια πολύ μικρή τομή. Απελευθερώνεται έτσι το παγιδευμένο νεύρο ενώ υπάρχει συνεχής και ασφαλής προστασία του νεύρου σε όλη τη διάρκεια της επέμβασης.
Μετά την επέμβαση ο ασθενής κινητοποιείται άμεσα.

Χρειάζεται τοποθέτηση υλικών;

Κατά την επέμβαση της μικροδισκεκτομής αφαιρείται απλά, το τμήμα του μεσοσπονδυλίου δίσκου που έχει ήδη ‘σπάσει’ και έχει ‘βγεί’ από το μεσοσπονδύλιο διάστημα πιέζοντας μια νευρική ρίζα. Το τμήμα αυτό δεν είναι κατά κανένα τρόπο φυσιολογικό και δεν εξυπηρετεί καμία λειτουργία ενώ, λόγω της πιθανής βλάβης που μπορεί να προκαλέσει στη νευρική ρίζα η αφαίρεσή του επιβάλλεται.
Όσον αφορά τον δίσκο που παραμένει, στην συντρηπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων δεν απαιτείται καμία περαιτέρω παρέμβαση (όπως τοποθέτηση υλικών σπονδυλοδεσίας) γιατί δεν υπάρχει ανάγκη για κάτι τέτοιο. Η τοποθέτηση συνθετικών υλικών όπως από τιτάνιο απαιτείται στις λίγες εκείνες περιπτώσεις που ο δίσκος που έχει απομείνει έχει υποστεί σημαντική φθορά και παρουσιάζει σημεία ‘αστάθειας’ σε σημείο που απαιτείται κάποιας μορφής σταθεροποίηση. Σε καμία περίπτωση δεν συνιστάται από την σημερινή χειρουργική η τοποθέτηση υλικών σπονδυλοδεσίας ή άλλες μέθοδοι με την ελπίδα να αποφευχθεί υποτροπή της δισκοκήλης.