Κατάγματα σπονδύλων
Τι είναι το κάταγμα σπονδύλου και γιατί είναι επείγον;
Το κάταγμα σπονδύλου, – γνωστό και ως συμπιεστικό κάταγμα, καθίζηση σπονδύλου ή σφηνοειδές κάταγμα- συμβαίνει όταν το σώμα ενός σπονδύλου “καταρρέει” και χάνει σημαντικό ποσοστό από το φυσιολογικό ύψος. Σε άτομα άνω των 65 ετών αυτός ο τύπος κατάγματος είναι ο πιο συχνός – και συχνά συμβαίνει χωρίς σοβαρό τραυματισμό: από μια απλή κίνηση, έναν ήπιο βήχα, ακόμα και από το σήκωμα μιας τσάντας.
Τα κατάγματα σπονδυλικής στήλης μπορεί να συμβούν ταυτόχρονα σε περισσότερα επίπεδα (σπονδύλους). Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για πολλαπλά κατάγματα.
Χωρίς θεραπεία, ένα συμπιεστικό κάταγμα δεν πονάει απλώς — αλλάζει μόνιμα τη στατική της σπονδυλικής στήλης, φορτίζει τις γειτονικές αρθρώσεις και δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο χρόνιου πόνου που δεν υποχωρεί ακόμα κι αν το κάταγμα επουλωθεί. Ο πόνος αυτός δεν αντιμετωπίζεται με παυσίπονα. Αντιμετωπίζεται με αποκατάσταση του σπονδύλου.
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Πώς ξέρετε ότι κάτι πάει στραβά;
- Ξαφνικός έντονος πόνος στην πλάτη ή τη μέση
- Επιδεινώνεται με την ορθοστασία και την κίνηση. Βελτιώνεται στην ανάπαυση.Εμφανίζεται συχνά χωρίς εμφανή αιτία.
- Μειωμένη κινητικότητα
- Δυσκολία στη στροφή, στο σκύψιμο, στη βαθιά ανάσα.
- Αλλαγή στο ύψος και στη στάση Αν παρατηρείτε ότι έχετε “κοντύνει” ή αν έχει εμφανιστεί κύφωση (καμπούρα) είναι ενδεικτικό πολλαπλών καταγμάτων ή κατάγματος
Σε σπάνιες περιπτώσεις, τα κατάγματα σπονδύλων μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στο νωτιαίο μυελό.
- Αν νιώσετε ξαφνικό έντονο πόνο στην πλάτη ή στη μέση χωρίς τραυματισμό και είστε πάνω από 65 ετών.
- Ο πόνος συνοδεύεται από μούδιασμα, αδυναμία ή “τράβηγμα” στα πόδια.
- Δεν μπορείτε να σταθείτε όρθιοι ή να βαδίσετε κανονικά.
- Λαμβάνετε κορτιζόνη ή φάρμακα για οστεοπόρωση και εμφανίστηκε νέος πόνος.
- Ο πόνος δεν υποχωρεί μετά από 48-72 ώρες ξεκούρασης και λήψης αναλγητικών.
ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Ποιοί κινδυνεύουν περισσότερο – παράγοντες κινδύνου
| Παράγοντας Κινδύνου | Γιατί Επηρεάζει |
|---|---|
| Ηλικία άνω των 65 ετών | Φυσική εκφύλιση μεσοσπονδυλίων δίσκων · τοπική μείωση οστικής πυκνότητας |
| Γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση | Απώλεια οιστρογόνων → ταχύτερη μείωση οστικής μάζας |
| Μακροχρόνια χρήση κορτιζόνης | Άμεση αδυνάτιση του οστικού ιστού |
| Κάπνισμα | Μειώνει την απορρόφηση ασβεστίου · επιδεινώνει τη διατροφή των δίσκων |
| Καθιστική ζωή / έλλειψη άσκησης | Απουσία φόρτισης = απώλεια οστικής μάζας |
| Οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης | Κληρονομικός παράγοντας |
Επιλογές Θεραπείας
Πώς επιλέγεται η σωστή θεραπεία: Ο Οδηγός 3 Ερωτήσεων
Δεν υπάρχει «μία θεραπεία για όλους». Η επιλογή εξαρτάται από τρεις παραμέτρους:
Πόσο «φρέσκο» είναι το κάταγμα;
Εάν είναι μέσα στις πρώτες 6–8 εβδομάδες, η κυφοπλαστική έχει τα καλύτερα αποτελέσματα — τόσο στην ανακούφιση πόνου όσο και στην αποκατάσταση ύψους του σπονδύλου. Αργότερα, μπορεί να είναι ακόμα εφαρμόσιμη — αλλά τα αποτελέσματα εξαρτώνται από ευρήματα της μαγνητικής τομογραφίας.
Υπάρχει νευρολογικό σύμπτωμα;
Μούδιασμα, αδυναμία ή παράλυση στα πόδια σημαίνουν ότι το κάταγμα έχει επηρεάσει το νωτιαίο μυελό ή νευρικές ρίζες. Σε αυτή την περίπτωση η κυφοπλαστική δεν ενδείκνυται — απαιτείται διαφορετική χειρουργική προσέγγιση.
Ανταποκρίθηκε στη συντηρητική θεραπεία;
Κηδεμόνας, παυσίπονα, ανάπαυση: αν δεν υπάρχει σημαντική βελτίωση σε 4–6 εβδομάδες, η συντηρητική θεραπεία δεν αρκεί. Σε αυτή την περίπτωση αξιολογείται η χειρουργική παρέμβαση.
ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
Ποιές εξετάσεις χρειάζονται – και τι αποκαλύπτει η καθεμία
Η πρώτη εξέταση. Αποκαλύπτει αν υπάρχει απώλεια ύψους σπονδύλου ή παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης. Δεν δείχνει αν το κάταγμα είναι «φρέσκο».
Η πιο κρίσιμη εξέταση. Δείχνει αν το κάταγμα είναι οξύ (με οστικό οίδημα), αν επηρεάζεται το νευρικό σύστημα, και αν η κυφοπλαστική είναι εφαρμόσιμη. Είναι αυτή που «αποφαίνεται» για τη θεραπεία
Αν θέλετε να ξέρετε περισσότερα για τον μηχανισμό δημιουργίας των καταγμάτων αυτών, διαβάστε στο blog.
Ο Δρ. Καρνέζης είναι Διευθυντής του Τμήματος Σπονδυλικής Στήλης του Νοσοκομείου “ΥΓΕΙΑ”, Ορθοπαιδικός Χειρουργός και Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης. Εκπαιδεύτηκε εξ ολοκλήρου στην Αγγλία και έχει αποκτήσει με εξετάσεις τους δύο διεθνείς κορυφαίους τίτλους ορθοπαιδικής χειρουργικής: FRCS(Tr&Orth) και FEBOT. Διαθέτει μεγάλη εμπειρία σε όλο το φάσμα της Χειρουργικής της Σπονδυλικής στήλης, ενώ τα τελευταία χρόνια αναπτύσσει νέες πρωτοποριακές μεθόδους αντιμετώπισης συχνών προβλημάτων της σπονδυλικής στήλης.